edu-doskonalenie

sobota, 6 stycznia 2024

Jak autonomia zwiększa zaangażowanie ucznia w lekcję?

Dominujący do dzisiaj, tradycyjny model systemu szkolnego opierał się na metaforze „nalewania wiedzy” do głów uczniów. Nie odpowiada temu, co współcześnie wiemy na temat uczenia, a co ważniejsze ignorował konieczną rolę ucznia w tym procesie. Konsekwencją jest zniechęcenie uczniów do szkolnego uczenia się i dla wielu osłabianie wewnętrznej motywacji do poznawania świata. Możemy to jednak jako nauczyciele zmienić.

***

Organizatorami konferencji INSPIR@CJE 2023 były: Edunews.pl, Think Global, Fundacja THINK!. Partnerem merytorycznym była społeczność nauczycieli Superbelfrzy RP oraz Superbelfrzy Mini. Partnerami konferencji byli: Amazon STEM Kindloteka, Samsung Polska, Stowarzyszenie Cyfrowy Dialog, Fundacja Szkoła z Klasą & Asy Internetu, Learnetic, Centralny Dom Technologii, Herstory, Ogólnopolski Operator Oświaty oraz Warszawskie Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Szkoleń.

Wielka gra o neurony

Powinno nam zależeć na wzmocnieniu motywacji wewnętrznej uczniów do uczenia się. Jak trudno to zrealizować - wie zdecydowana większość nauczycieli. Jak więc zachęcić uczniów do zaangażowania się we własną edukację? Jak zmotywować ich do pracy i poszukiwania nowej wiedzy? Jak rozbudzić ich zainteresowanie swoim przedmiotem? Joanna Gadomska z III LO w Koninie wymyśliła pewien sposób i… pozwoliła swoim uczniom zagrać o swoje oceny z biologii. Od najmłodszych lat lubimy przecież grać w różne gry, karciane, planszowe, logiczne, strategiczne, zręcznościowe, czy sportowe, to zagrajmy również i w grę biologiczną. Posłuchajmy, co opowiadała podczas INSPIR@CJI 2023 o „Wielkiej biologicznej grze o neurony”.

***

Krytyczne myślenie jako kluczowa kompetencja w świecie fejków

Żyjemy w czasach fejków i post-prawd, zalewają nas zewsząd informacje i często trudno się połapać w tym, co jest prawdą, a co fałszem, oddzielić opinie od faktów. Dlatego też kształcenie kompetencji 4K, a w szczególności krytycznego myślenia pełni tak ważną rolę - przekonywała dr Barbara Ostrowska podczas INSPIR@CJI 2023. Możemy je rozwijać na wiele sposobów.

***

Pomysł na "upgrade" lekcji informatyki

Pozornie diagnoza „lekcji informatyki” nie jest najlepsza w szkołach – choć są to przypadki bardziej jednostkowe, z reguły szkoły są już doposażone w sprzęt i Internet, mają sporo godzin lekcyjnych – ale dużym problemem jest niedostatecznie przygotowana kadra nauczycielska – a zasadniczo jej brak!! Dochodzą do tego zadania poza nauczaniem, przeciążenie pracą w dwóch szkołach, godzinami ponadwymiarowymi, itp. Podczas INSPIR@CJI 2023 dwie nauczycielki Beata Chodacka i Alicja Podstolec podały konkretne pomysły, które mogą pomóc nauczycielom informatyki poprawić jakość nauczania tego przedmiotu, poprzez lepszą współpracę, rozwój osobisty oraz skupienie na istotnych dla uczniów zagadnieniach. Zobaczmy!

***

Czego trzeba się oduczyć, aby (OK) nauczać?

W edukacji całożyciowej bardzo ważne jest, abyśmy co jakiś czas robili przegląd tego, co już wiemy i aktualizowali te nasze kompetencje. Szczególnie, kiedy jesteśmy nauczycielem/nauczycielką i chcemy być „na czasie” z naszym nauczaniem. Alvin Toffler powiedział: Analfabeci XXI wieku nie będą tymi, którzy nie potrafią czytać i pisać, ale tymi, którzy nie potrafią się uczyć, oduczać i uczyć się na nowo. Zobaczmy, co to znaczy na przykładzie oceniania kształtującego.

***

Pocałuj żabkę w łapkę, czyli o czarowaniu na lekcji

Każdy z nas - nauczycieli marzy, aby podobnie jak bajkowa żaba zamieniła się w przystojnego księcia - nasz uczeń w sensie szkolnym zamienił się w zaciekawionego i zaangażowanego ucznia. Nie musi to pozostać tylko w sferze marzeń, gdyż trochę jako kreatorzy przestrzeni szkolno-lekcyjnej mamy wpływ do jakiej bajki - pracowni zaprosimy młodych ludzi. Wiadomo jednak, że nie każda bajka kończy się happy endem! I tak samo z naszymi uczniami! Ale warto czasem poczarować, by i nam - nauczycielom było bajecznie.

***

Alfabet przyszłości - od 4P do 4C

Teoria kreatywnego uczenia się (4P) opiera się na czterech fundamentach oznaczonych "P" – Projects, Passion, Peers, Play – czyli kolejno projektach, pasji, grupie rówieśniczej i zabawie. Seymour Papert przywiązywał dużą wagę do pracy projektowej, co uzasadniał jej użytecznością w procesie nauki. Realizacja projektu umożliwia wyjście ze sztywnego systemu, w którym wiedza może być zdobywana wyłącznie na drodze od nauki do praktyki. W 4P projekt może inicjować poznawanie lub konstruowanie teorii, być etapem pośrednim lub końcowym. Kluczem do przygotowania dobrego projektu jest pasja. Według Paperta pasja to wręcz niezbędny czynnik edukacji ze względu na emocje i zaangażowanie, które uwalnia ona w kimś, kto nad czymś pracuje. Czwartym filarem 4P jest grupa rówieśnicza. Papert uważał, że dzieci uczą się najlepiej od siebie nawzajem, dzieląc się swoją wiedzą i pomysłami. Rówieśnicy to także bardzo ważna grupa pozwalająca rozwijać umiejętności związane z udzielaniem informacji zwrotnej oraz z przyjmowaniem krytycznych uwag. A do tego – koleżanki i koledzy to świetni testerzy rówieśniczych pomysłów. Zostaje jeszcze zabawa – badacz wychodził z założenia, że zabawa to nie tylko czysta rozrywka, ale i eksperyment, próba własnych sił i oczywiście naturalny rozwój wielu kompetencji.

***

niedziela, 26 listopada 2023

Jakich strategii uczenia się warto nauczyć naszych uczniów?

Z przeprowadzonego przez firmę Pearson rok temu badania identyfikującego “Power Skills” (Superumiejętności) potrzebne na rynku pracy w 2026 roku wynika, że jedną z tych umiejętności jest samodzielne uczenie się, rozumiane jako zdobywanie wiedzy oraz umiejętności. W jaki sposób szkoła może przygotować uczniów, rozwijając w nich potrzebne kompetencje?

***

czwartek, 23 listopada 2023

Na wychowawczej o fake-newsach

Oto priorytet MEiN nr 8: "Wspieranie rozwoju umiejętności cyfrowych uczniów i nauczycieli, ze szczególnym uwzględnieniem bezpiecznego poruszania się w sieci oraz krytycznej analizy informacji dostępnych w Internecie. Poprawne metodycznie wykorzystywanie przez nauczycieli narzędzi i materiałów dostępnych w sieci, w szczególności opartych na sztucznej inteligencji." Ale jak się do tego zabrać w szkole?

***

wtorek, 21 listopada 2023

Opowiedz mi jak się uczysz... czyli co młodzi wiedzą o swoim uczeniu się?

„Opowiedz mi jak się uczysz…” jest to przekaz, który stanowi zbiór obserwacji i wniosków, wypływających z rozmów wstępnych do Liceum Ogólnokształcącego FILOMATA w Gliwicach przeprowadzonych na przestrzeni ostatnich lat. Liceum to jest szkołą niepubliczną i nie figuruje w bazie szkół podczas rekrutacji elektronicznej dla absolwentów szkół podstawowych, więc w związku z tym wypracowało swój indywidualny system rekrutacji. Opiera się on przede wszystkim na dialogu, który ma miejsce już podczas I etapu rekrutacji przy rozmowie wstępnej, na którą zapraszani są kandydaci wraz z opiekunami (po uprzednim złożeniu karty kandydata). Czego możemy się dowiedzieć się z tej rozmowy na temat sposobów i metod uczenia się kandydatów?

***

poniedziałek, 13 listopada 2023

Puzzle inspiracji, czyli jak tworzyć środowisko sprzyjające uczeniu się

We współczesnej pedagogice coraz częściej mówi się o środowisku, które sprzyja uczeniu się (bądź nie) w miejsce określenia proces nauczania – uczenia się. Coraz częściej przełamuję się dychotomię nauczyciel – uczeń, określeniem: osoba ucząca się. Czy oznacza to, że rola nauczyciela zanika? Że jest równa roli ucznia? Nie, zdecydowanie nie. Nauczyciel nadal jest dorosłym, wykształconym człowiekiem, który ma większą wiedzę i większe doświadczenie. W czym zatem tkwi różnica? W świadomości, że nawet najlepszy nauczyciel nie może nauczyć nikogo niczego - przekonywała podczas INSPIR@CJI 2023 Agata Baj, trenerka, twórczyni Myślografii.

***

Pomysły na interdyscyplinarne zadania z wykorzystaniem metody Webquestu

W dobie cyfryzacji i powszechnej dostępności informacji, metoda Webquestu jest nie tylko narzędziem do poznania konkretnych treści, ale także sposobem na rozwijanie umiejętności krytycznego myślenia, selekcjonowania informacji oraz pracy zespołowej. Ponieważ nasi podopieczni podczas projektu mają okazję działać twórczo – tworzyć prezentacje, prototypy, prace plastyczne, artykuły czy multimedia – jest to wspaniała okazja do rozwijania ich kreatywności i wyobraźni. Źródła internetowe pozwalają sięgnąć do aktualnych danych i łączyć naukę z rzeczywistością. Dobrze zaprojektowany Webquest może być pomostem łączącym tradycyjne formy nauczania/uczenia się z nowymi technologiami. Świat, w którym żyjemy jest skomplikowany i wielowymiarowy. By zrozumieć wiele współczesnych zjawisk, musimy patrzeć na nie z różnych perspektyw, łączyć wiedzę z różnych dziedzin. Webquest daje nam narzędzie, by uczynić to w sposób strukturalny i efektywny - przekonywała Anna Romańska podczas INSPIR@CJI 2023.

***

Opowiedz mi jak się uczysz - co młodzi wiedzą o swoim uczeniu się?

***

Zadania domowe w epoce AI

Prace domowe budzą wciąż wiele kontrowersji, co jakiś czas pojawiają się głosy o wprowadzeniu zakazu zadań domowych. Jest wielu przeciwników prac domowych, ale również dużo zwolenników, argumentów za i przeciw. Podobnie dużo emocji budzi temat sztucznej inteligencji, a wśród nauczycieli szczególnie wykorzystanie go w szkole. Nauczyciele obawiają się, że uczniowie będą sięgać do tych dostępnych dla każdego narzędzi, jakimi są szczególnie czatboty: ChatGPT, Bard czy Bing. Zamiast jednak pytać, co robić, by uczniowie nie ściągali za pomocą AI, warto zadać pytanie, jak wykorzystać sztuczną inteligencję, by nauczyć uczniów pisania i krytycznego myślenia. Podczas INSPIR@CJI 2023 opowiadała o tym Justyna Bober z Centrum Edukacji Nauczycieli w Suwałkach.

***

Zadanie dyrektora: wsparcie nauczycieli w podnoszeniu kompetencji uczenia

Wśród wielu zadań stojących przed dyrektorami jest zadanie wsparcia nauczycieli w podnoszeniu kompetencji uczenia. Nie należy ono do łatwych, bo czasami nie lada wyzwaniem bywa uczyć ludzi, którzy sami na co dzień uczą. Często jest to wykonanie ogromnej pracy na rzecz pozbycia się u nich przekonań, które nijak mają się do współczesnych wyzwań i potrzeb szkoły. Oduczenie się starego modelu uczenia jest pierwszym krokiem ku temu, aby mogło nastąpić otwarcie na uczenie się nowego podejścia. Podczas INSPIR@CJI 2023 opowiadała o tym Dorota Kujawa-Weinke, nauczycielka i edukatorka.

***

niedziela, 12 listopada 2023

Jak obmalować królową nauk?

Rysowanie na matematyce? Czemu nie! Mapy myśli, czy rysowane notatki ułatwiają zapamiętywanie i wspomagają proces uczenia się - dotyczy to zresztą nie tylko uczniów, ale i dorosłych, o czym przekonywali podczas INSPIR@CJI WCZESNOSZKOLNYCH 2023 w Warszawie nauczyciele z fejsbukowej grupy Belfry Bazgrolą: Joanna Komorek i Mateusz Łysek.

***

Organizatorami konferencji INSPIR@CJE WCZESNOSZKOLNE 2023 były: Edunews.pl, Think Global, Fundacja THINK!. Partnerem merytorycznym była społeczność nauczycieli Superbelfrzy RP oraz Superbelfrzy Mini. Partnerem strategicznym konferencji był: Microsoft Polska. Partnerami konferencji byli: Amazon STEM Kindloteka, Fundacja Szkoła z Klasą & Program Asy Internetu, Learnetic, MAC Edukacja oraz Warszawskie Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Szkoleń.

Młode damy i dżentelmeni nie rozmawiają o pieniądzach?

Warto kształtować postawy przedsiębiorcze u dzieci już od najmłodszych lat. Prawie 100 lat temu Janusz Korczak w swojej książce „Bankructwo Młodego Dżeka” pokazał jak ważne jest rozwijanie przedsiębiorczości i kreatywności już od dzieciństwa. Tych tematów nie powinno zabraknąć w edukacji wczesnoszkolnej. O tym, jak można realizować takie działania opowiadała podczas INSPIR@CJI WCZESNOSZKOLNYCH 2023 Edyta Karwowska, nauczycielka ze Szkoły Podstawowej nr 16 w Warszawie.

***

Kolorowa ortografia w klasach 1-3

Ćwiczenia ortograficzne w klasach 1-3 możemy wykonywać przy każdej nadarzającej się okazji, podczas prac nad różnymi zagadnieniami – zawsze znajdujemy wyrazy z trudnościami, których pisownię sobie tłumaczymy. Z pomocą przychodzą nam kolory. O tym, jak stosować kolorową ortografię w nauczaniu wczesnoszkolnym opowiadała podczas INSPIR@CJI WCZESNOSZKOLNYCH 2023 Barbara Taniewicz ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Chotomowie.

***

Zadania problemowe i miniprojekty w edukacji wczesnoszkolnej pod parasolem STEAM

Dziecko rozpoczynające naukę w szkole przychodzi do niej z głową pełną pomysłów, z mnóstwem pytań, ciekawe świata i gotowe do działania. Nam nauczycielom pozostaje tę ciekawość chronić i robić wszystko, by nie stłumić naturalnej motywacji do uczenia się. Działanie, badanie i eksperymentowanie są dla dziecka naturalnymi sposobami poznawania świata. Pisał już o tym John Dewey, który ponad 100 lat temu stworzył model nauczania-uczenia się oparty na działaniu i rozwiązywaniu problemów. STEAM, czyli organizowanie zajęć opartych na rozwiązywaniu problemów i prowadzeniu projektów interdyscyplinarnych, jest dobrym sposobem na wspieranie wielokierunkowej aktywności dziecka, bo oddaje mu przestrzeń na działalność samodzielną i we współpracy z innymi, na formułowanie i rozwiązywanie rozmaitych problemów, na poszukiwanie odpowiedzi na własne pytania, na uczenie się na błędach i rozwój we wszystkich obszarach. Problemów do rozwiązywania nie musimy szukać w podręcznikach. O tym jak wykorzystać podejście STEAM w zadaniach problemowych i miniprojektach opowiadała podczas INSPIR@CJI WCZESNOSZKOLNYCH Wiesława Mitulska, nauczycielka, trenerka Stowarzyszenia Cyfrowy Dialog.

***

SEL w pigułce na szkolne bóle

Kompetencje emocjonalno-społeczne to umiejętności pozwalające na dobre funkcjonowanie dziecka w grupie rówieśniczej, zarządzanie własnymi emocjami i dbanie o własny dobrostan. W szkołach zazwyczaj organizowane są zajęcia dla grup uczniów wymagających wsparcia tych kompetencji po wskazaniach wychowawcy, rodzica, innego pracownika szkoły lub pedagoga z poradni psychologiczno-pedagogicznej. Nie ma jednak propozycji systemowej do organizowania takich zajęć w toku zwykłego szkolnego dnia. O Social-Emotional Learning opowiadała podczas INSPIR@CJI WCZESNOSZKOLNYCH 2023 Jolanta Okuniewska ze Szkoły Podstawowej nr 13 w Olsztynie.

***